Historic

ΕΤΟΙΜΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΛΕΞΗΣ ΚΑΒΕΙΡΙΑ

“Για τους θεούς που τιμώνται στη Σαμοθράκη πολλοί έχουν πει ότι είναι οι ίδιοι οι Κάβειροι, αλλά ούτε αυτοί που το είπαν αυτό μπορούν να μας πουν ποιοι είναι οι Κάβειροι”. Στράβων (Γεωγρ., 7,a,1,51,1)

Ετυμολογία της λέξης

Τα Καβείρια Μυστήρια ήταν οι θρησκευτικές τελετές που γινόντουσαν προς τιμή των Καβείρων.“Για τους θεούς που τιμώνται στη Σαμοθράκη πολλοί έχουν πει ότι είναι οι ίδιοι οι Κάβειροι αλλά ούτε αυτοί που το είπαν αυτό, μπορούν να μας πουν ποιοι είναι οι Κάβειροι”. Στράβων (Γεωγρ., 7,a,1,51,1). “Και οι Κάβειροι μεγάλωσαν κρυφά με τα καμίνια του Ηφαίστου, μαθαίνοντας την τέχνη του σφυριού…..των ασπίδων σιδήρου….. που οι ίδιοι σφυρηλάτησαν στα αμόνια του Ηφαίστου.” Καλλίμαχος (Αετία Αποσπ. 115).

Μερικοί ιστορικοί και φιλόλογοι αναφέρονται στη Βαβυλωνιακή, άλλοι στην Αιγυπτιακή και άλλοι στην Σημιτική προέλευση της λέξης "Κάβειροι". Μια και οι αυτοί ονομάζονταν από τους αρχαίους Έλληνες γενικά σαν "Μεγάλοι Θεοί", υποστηρίζεται η προέλευση της λέξης "Κάβειροι", με αυτό τον εννοιολογικό προσδιορισμό, από την σημιτική λέξη "Καμπιρείμ" (ενικός Καμπίρ και στα Αραβικά Κεμπίρ), "Μεγάλοι" ή "Ισχυροί". Γκέμπερ επίσης στα Εβραϊκά σημαίνει "δυνατός" και ο γνωστός πληθυντικός Γκιμπορείμ ταυτίζεται με τους δυνατούς και ονομαστούς γίγαντες ή τιτάνες της Παλαιάς Διαθήκης (Γένεση, ΣΤ΄, 6). Σημειώνεται ακόμα ότι με το ίδιο όνομα καλούνται συχνά οι πλανήτες, εξ’ αιτίας των "ισχυρών" Πλανητικών Πνευμάτων που τους κυβερνούν.

Η πιο επικρατούσα φαίνεται όμως να είναι η ελληνοκεντρική ετυμολογική ερμηνεία από το ρήμα καίω (καίειν – ΚαFειροι), αφού είχαν σχέση με τη φωτιά και ήταν έτσι οι «Καίοντες» ή οι «Ισχυροί μέσω της φωτιάς». Δίνεται και μια άλλη ερμηνεία από το μόριο “καβ” (κάβος, καβούρι, καβούκι) που υποδηλώνει κάτι σκληρό και τη λέξη "ιερός”. Σε σχέση με την τελευταία ερμηνεία, πρέπει να αναφέρουμε ότι στη Λήμνο, το νησί του Ηφαίστου, που θεωρείται από μερικούς σαν ο πατέρας των Καβείρων, τους ονόμαζαν και "καρκίνους", δηλαδή "καβούρια", μια παρομοίωση, όπως υποστηρίζεται, από τις δαγκάνες του καβουριού που μοιάζουν με τις "δαγκάνες" τις λαβίδας που αυτοί χρησιμοποιούσαν σαν σιδηρουργοί.

Οι Λήμνιοι επίσης πίστευαν ότι ο Κάβειρος ήταν ο πρώτος άνθρωπος της γης, τον οποίο γέννησε η θεά Λήμνος με "οργιασμούς'". Και εδώ συνδιάζεται η αναφορά  του εκκλησιαστικού συγγραφέα Ιππόλυτου (2ος αι. μ.Χ.): "...οι Σαμόθρακες ονομάζουν τον τιμώμενο από αυτούς στα μυστήρια Αδάμα, τον πρώτο άνθρωπο και υπάρχουν στο ιερόν της Σαμοθράκης δυο ιθυφαλλικά αγάλματα γυμνών ανθρώπων με τα χέρια τεταμένα προς τον ουρανό, όπως είναι και το άγαλμα του Ερμή στη Κυλλήνη. Τα αγάλματα αυτά είναι εικόνες του αρχανθρώπου και του αναγεννόμενου πνευματικού ανθρώπου, ο οποίος είναι κατά πάντα ομοούσιος προς εκείνον τον άνθρωπο".

Φωτο: "Ήφαιστος ο θεός της φωτιάς" ellinikoarxeio.com

Ο Στράβωνας αναφέρει την άποψη Δημήτριου του Σκήψιου ότι το όνομά τους προέρχεται από το όρος Κάβειρος της Βερεκυντίας, μιας περιοχής της Φρυγίας, όπου υπάρχει και η πόλη Καβειρία. Οι Κάβειροι ως μεταλλουργοί συνδέονται με τα βουνά και τα ορυχεία κι επομένως με τη Μεγάλη Μητέρα Θεά, Ρέα ή Κυβέλη, Θεά των Ορέων και των Σπηλαίων που λατρευόταν στους ιερούς βράχους και στην οποία ήταν αφιερωμένες οι σημαντικότερες βουνοκορφές, από τα σπλάχνα της οποίας αφαιρούσαν τα μέταλλα. Παρουσιάζονται έτσι σαν "υπηρέτες" και όργανα της Μεγάλης Μητέρας και υπάρχουν όχι μόνον στην ακολουθία της, αλλά και μέσα στο σώμα της. Αξίζει να σημειώσουμε ότι η Κυβέλη στη Μικρά Ασία δεν είχε το χαρακτήρα που είχε η Γαία και η Δήμητρα στην Ελλάδα, δεν ήταν δηλαδή η θεά των καλλιεργημένων αγρών και των γονίμων κοιλάδων, αλλά η βασίλισσα της άγριας φύσης, γνωστή ως Ορεστέρα Θεά.

Φωτο: "Γαία κράτα τον Ουρανό και το Χαός"