Historic

ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΣΤΑ ΚΑΒΕΙΡΙΑ

"Εκείνος δε, ο οποίος έχει μυηθή εις τα Μυστήρια των Καβείρων, τα οποία επιτελούν οι Σαμοθράκες παραλαβόντες παρά των Πελασγών, αυτός θα καταλάβει τι θέλω να είπω με τα λόγια μου." Ηρόδοτος. Αρχαίος Έλληνας ιστορικός, περιηγητής, και γεωγράφος του 5ου αιώνα π.Χ.. Θεωρείται ο θεμελιωτής της επιστήμης της ιστορίας.

Ιστορικές αναφορές στα Καβείρια Μυστήρια

Ο Ηρόδοτος τους θεωρεί Πελασγούς και αναφέρει ότι αυτοί ίδρυσαν πρώτοι τα μυστήρια. Λέει : "Αυτά και πολλά άλλα τα οποία εγώ θα υπομνήσω παρέλαβαν οι Έλληνες παρά των Αιγυπτίων, ότι δε τα αγάλματα του Ερμού έχουν τα αιδοία ορθά, τούτο δεν το έμαθον παρά των Αιγυπτίων, αλλά παρά των Πελασγών μεν το έμαθον πρώτοι εξ όλων των Ελλήνων οι Αθηναίοι, παρά τούτων δε οι άλλοι Έλληνες. Κατά την εποχήν δε, καθ' ην ήδη οι Αθηναίοι ελογίζοντο μεταξύ των Ελλήνων, μετώκησαν εις την Αττικήν ως σύνοικοι οι Πελασγοί, και έκτοτε ήρχισαν να θεωρούνται ως Έλληνες. Εκείνος δε, ο οποίος έχει μυηθή εις τα Μυστήρια των Καβείρων, τα οποία επιτελούν οι Σαμοθράκες παραλαβόντες παρά των Πελασγών, αυτός θα καταλάβει τι θέλω να είπω με τα λόγια μου. Διότι την Σαμοθράκην κατώκουν προηγουμένως αυτοί οι Πελασγοί, οι οποίοι έγιναν σύνοικοι με τους Αθηναίους, παρ' αυτών δε παρέλαβον τα Μυστήρια οι Σαμοθράκες. Περί τούτου παραδίδεται κάποιος Ιερός Λόγος, ο οποίος αποκαλύπτεται εις τα εν Σαμοθράκη Μυστήρια."

" Αυτά και πολλά άλλα τα οποία θα...ότι τον Ιθυφαλλικό  Ερμή (με όρθιο δηλαδή το γεννητικό του μόριο), τον έμαθαν στους Αθηναίους οι Σαμόθρακες Πελασγοί, που πήγαν και συγκατοίκησαν μαζί τους στην Αττική και ότι αυτή η παράσταση του θεού Ερμή είχε κάποια ιερή εξήγηση που παρισταίνεται στα Μυστήρια της Σαμοθράκης".

Φωτο: "Ηρόδοτος, ο πατέρας της ιστορίας 485 π.Χ.- 425 π.Χ."

Αντίθετα, ο Στησίμβροτος από την Θάσο και άλλοι υποστηρίζουν ότι τα Καβείρια Μυστήρια εισήχθησαν στην Ελλάδα από την Μικρά Ασία και ότι είναι μάλλον Φρυγικής ή Φοινικικής προέλευσης.

Ο Όμηρος δε αναφέρεται στην Σαμοθράκη με το επίθετο "Ζαθέη", δηλαδή Σεπτή και Αγιότατη και επίσης την ονομάζει Ιερά Χώρα. "Ζαθέη Σαμοθράκη ένθα και όργια φρικτά Θεών άρρητα βροτοΐσιν". (Σεπτή και αγιωτάτη Σαμοθράκη όπου τελετές που προκαλούν ρίγος φόβου, γίνονται για χάρη των Θεών, οι όποιες είναι απόρρητες στους κοινούς θνητούς).

Ο Σωκράτης έλεγε στους Αθηναίους: "… να τιμούν περισσότερο τους Κάβειρους ή Κορύβαντες, γιατί είναι όντα πολύ σημαντικότερα από ότι νομίζετε", ενώ στον στον Κρίτωνα λέει ότι οι εορτές προς τιμήν των είχαν οργιαστικό χαρακτήρα, υπογραμμίζοντας την ιερή έκσταση των μυστών.

Ο Πλούταρχος γράφει για τις απόρρητες πληροφορίες που γνώριζε αλλά δεν μπορούσε να αποκαλύψει: "Οποίοι τινές είναι οι Κάβειροι και όποια τινά μυστήρια τελούν εις την Μητέρα Ρέαν, θα ζητήσω συγγνώμη από τους φιλομαθείς διά την σιωπήν μου αυτήν. Οποία δε η παρακαταθήκη και τα εις αυτήν τελούμενα, δεν μοι επιτρέπεται να γράψω". (Ποιοί είναι οι Κάβειροι και ποια τα Μυστήριά τους που κάνουν προς την Μητέρα Ρέα, θα ζητήσω συγνώμη από τους φιλομαθείς για αυτή μου την σιωπή. Για την παρακαταθήκη που έχω για αυτά που γίνονται, δεν μου επιτρεπεται να γράψω)

Ο Πίνδαρος αναφέρει για τους μυημένους στα Μυστήρια των Καβείρων: "Ευτυχής εκείνος ο οποίος αφού είδε αυτό το θέαμα, κατέρχεται στα βάθη της Γης. Γνωρίζει το τέλος της ζωής, γνωρίζει την Θεία πηγή".

Ο Θέωνας ο Σμυρναίος συγγραφέας του 2ου μ.Χ αι. υποστηρίζει πως η μύηση στα Καβείρια αποτελούνταν από πέντε μέρη που είναι τα εξής:

1)Καθαρμός, 2) Παράδοση της τελετής, 3)Εποπτεία, 4) Ανάδεση στεφάνων ,5) Τελειοποίηση και ευδαιμονία.

O έλληνας ιστορικός Διόδωρος αναφέρει ότι οι αυτόχθονες κάτοικοι της Σαμοθράκης είχαν την δική τους γλώσσα την οποία και χρησιμοποιούσαν στην λατρεία των Καβειρίων. (Τα Μυστήρια των Καβείρων C. Kerenyi)

Ο συγγραφέας Μνασέας ο Περσεύς αναφέρει ότι οι Κάβειροι ήταν τέσσερις: "Μυούνται δε εν Σαμοθρακη τοις Καβείροις, ων Μνασέας φησί και τα ονόματα τεσσάρες δε εισί τον αριθμόν, Αξίερος, Αξιόκερσα, Αξίερος μεν εστί η Δημήτηρ, Αξιόκερσα δε Περσεφόνη, Αξιόκερσος δε ο Άδης, ο τέταρτος δε προστιθέμενος Κάσμιλος, ο Ερμής εστίν, ως ιστορεί ο Διονυσόδωρος".

Κατά την ρωμαϊκή περίοδο ο ιστορικός συγγραφέας Μάρκος Τερέντιος Βάρρωνας επισκέπτεται την Σαμοθράκη και μυείται και αναφέρει αυτή την γλώσσα ως γλώσσα των Σάων και αυτό είναι και το πρώτο όνομα των κατοίκων του νησιού, όπως και οι ιερείς αναφέρονται ως Σάοι.

Ο εκκλησιαστικός συγγραφέας Ιππόλυτος μας δίνει το ακόλουθο χωρίο: "Ιδού το μέγα μυστικό των ιερέων της Σαμοθράκης που είναι οι φύλακες μιας λατρείας, ορισμένης, των Καβειρίων Μυστηρίων, μυστικό που δεν είναι επιτετραμμένο να αποκαλύψουν αλλά που το γνωρίζουν οι μυημένοι".

Το 1444 μετά από την επίσκεψή του στο νησί ο ιστορικός και αρχαιοδίφης Κυριακός Αγκωνίτης (Ciriaco di Ancona), ή Κυριάκος Πιτσικόλι (Ciriaco de Pizzicolli, 1391-1452), όπως είναι το πραγματικό του όνομα στις σημειώσεις που έχουν διασωθεί έχει σχεδιάσει σύμβολα των Καβείρων και αναφέρει ονόματα μυημένων

Φωτο: "Ciriaco di Ancona,1444, Βιβλιοθήκη Οξφόρδης Boldeian. Ms. Lat. Misc. d. 85, fot 140r"

Τα Καβείρια Μυστήρια δίνουν στη Σαμοθράκη χρονικά το προβάδισμα στην εδραίωση του αρχαίου Ελληνικού Μυστικισμού, ενώ η απαρχή τους χάνεται στα βάθη των αιώνων, θεωρούνται δε τα αρχαιότερα σε όλο τον ελληνικό χώρο.