Towers

ΠΥΡΓΟΙ ΠΑΛΙΑΠΟΛΗΣ

Οι τρεις Πύργοι στην Παλιάπολη  κατασκευάστηκαν στον επιβλητικό βράχο που δεσπόζει πάνω από το αρχαίο λιμάνι. Αποτελούν την συνέχεια των οχυρωματικών έργων του Γενοβέζου Παλαμήδη Γκαττιλούζι (Palamedes Gattilousi) γιό του Νικολάου Γκαττιλούζι. Η Σαμοθράκη είχε παραχωρηθεί σε αυτή την οικογένεια μαζί με την Λέσβο και την πόλη της Αίνου από τον Αυτοκράτορα του Βυζαντίου Ιωάννη Η΄ Παλαιολόγου επειδή δέχθηκε την βοήθειά τους και ανέκτησε τον θρόνο του στην Κωνσταντινούπολη από τον γιό του. Έτσι η οικογένεια Γκαττιλούζι ιδρύει ανεξάρτητη ηγεμονία κάτω από την κυριαρχία του Βυζαντίού. Ο Παλαμήδης διόρισε ως έπαρχο της Σαμοθράκης τον Ιωάννη Λάσκαρη, ο οποίος οχύρωσε το νησί στα 1430, για την προστασία του κυρίως από τις επιδρομές των πειρατών που δραστηριοποιούνταν εκείνα τα χρόνια έντονα στο Αιγαίο. Το σύμπλεγμα των 3 Πύργων αποτελούσε ένα από τα προπύργια της οχύρωσης το οποίο επικοινωνούσε με το Κάστρο της Χώρας και ειδοποιούσε την εκεί φρουρά με φωτεινά σήματα όταν η υπήρχε ανάγκη.

Φωτο: "Οι Πύργοι της Παλιάπολης" thanos29.blogspot.com

Χτίστηκε από αρχαίο υλικό από λαξευτές πέτρες που υπήρχε άφθονο στο γειτονικό Ιερό των Μεγάλων Θεών, το οποίο συγκολήθηκε με ασβστοκονίαμα. Αποτελείται από ένα συγκρότημα 3 πύργων και διασώζονται σε πολύ καλή μορφή, ενώ ο μεγαλύτερος φέρει ανάγλυφο το οικόσημο της οικογένειας Γκαττιλούζι.

Φωτο: "Αρχαία μάρμαρα ως υλικό δόμησης των Πύργων της Παλιάπολης" axierosblog.wordpress.com

Το φρουριακό αυτό συγκρότημα περιλαμβάνει τάφρο, περίβολο και τους τρεις πύργους του από τους οποίους ο Ν.Α. σώζεται σχεδόν ακέραιος και είναι χτισμένο στην συνέχεια των Κυκλώπειων Τειχών που βρισκόταν εκεί από τα ρωμαϊκά χρόνια.

Φωτο: "Χάρτης υψομετρικών διαφορών όπου φαίνονται: 7. τα κομμάτια της οχύρωσης των Κυκλώπειων Τειχών, 6. η θέση της Αρχαίας Πόλης και 10. η θέση του συμπλέγματος των 3 Πύργων της Παλιάπολης. Όπου Α,B,C,D ( όπου D η λεγόμενη Πύλη του Ήλιου), oι κύριες είσοδοι των τειχών και 9. η Παλαιοχριστιανική Βασιλική Εκκλησία" Από το βιβλίο "Σαμοθράκη Μικρός Πολιτιστικός Οδηγός" 1998.

Έχει κάτοψη ορθογωνική με ύψος 17,75 μ. και αποτελείται από ένα τυφλό ισόγειο και τρεις ορόφους που είχαν ξύλινα πατώματα. Η θολωτή οροφή έχει σχήμα ημικύλινδρου το οποίο είναι ενισχυμένο στη μέση με ένα τόξο-νεύρωση. Στο ισόγειο υπάρχει κυκλική δεξαμενή στην οποία διοχετεύονταν και αποθηκεύονταν από το δώμα τα νερά της βροχής. Το τελευταίο αυτό δώμα ήταν χτισμένο με λίθους και άδεια πιθάρια για την μείωση του βάρους του. Οι τοξωτές εσοχές στα εσωτερικά μέτωπα των τειχών είναι διαφόρων μεγεθών και η κάθε μια έχει άνοιγμα για πολεμίστρα.

Ένας κλειστός εξώστης (σήμερα συμπληρωμένος) στον Ν.Α. τοίχο και στο ύψος του 2ου ορόφου έχει δύο ορθογώνιες οπές-καταχύστρες στο δάπεδό του, ανάμεσα στο φορούσια που το στήριζαν.

Φωτο: "Το συγκρότημα των 3 Πύργων της Παλιάπολης" skia tou paradeisou-facebook

Η είσοδος στον Πύργο γινόταν από την διαμπερή εσοχή του 1ου ορόφου στον Β.Α. του τοίχο. Στην είσοδο αυτή οδηγούσε ξύλινη εξωτερική κινητή σκάλα, ενώ εσωτερική ξύλινη σκάλα οδηγούσε μέχρι το ύψος του 3ου ορόφου, όπου διαμορφώνεται θολωτά μέσα στο πάχος του τοίχου που οδηγεί στο δώμα.

Περιμετρικά του Πύργου σε απόσταση 1,90 μ. και κάτω από το επίπεδο του δώματος, υπάρχουν πέτρινα φορούσια που στήριζαν προφανώς κάποιο στηθαίο.

Ο Πύργος της Παλιάπολης είναι ένα από τα σημαντικότερα μνημεία του νησιού των βυζαντινών χρόνων και χρήζει πλήρους ανακαίνισης και διαμόρφωσης τρόπων πρόσβασης του για τον επισκέπτη. Στην δεκαετία του ΄90 ο βράχος και οι Πύργοι ήταν φωτισμένοι, δημιουργώντας ένα καταπληκτικό επιβλητικό σύνολο από μοναδικά σχήματα μέσα στη νύχτα και ελπίδα όλων να φωτιστεί το μνημείο ξανά. Η θέα από τον Πύργο είναι εξαιρετική αφού μπροστά απλώνεται το Θρακικό Πέλαγος και Β.Α. όλη η ακτογραμμή και η περιοχή του Βασιλικού και των Καρυωτών με την οροσειρά του Σάος. Κάτω από τον βράχο των Πύργων υπάρχουν τα ερείπια της παλαιοχριστιανικής βασιλικής εις ανάμνηση του περάσματος από εδώ του Αποστόλου Παύλου ως πρώτο σημείο στο ταξίδι του στην Ελλάδα, το 59-50 μ.χ.

Φωτο: "Οι Πύργοι από χαμηλά" my_samothraki-instagram

Στην εκβολή του ποταμού Φονιά, νοτιοανατολικά από τα Θέρμα, βρίσκεται ο «Πύργος του Φονιά », ένας ακόμα από τους Πύργους της Σαμοθράκης που υπολογίζεται πως κτίστηκε λίγο μεταγενέστερα από τους υπόλοιπους, την εποχή των Παλαιολόγων. Είναι τετράγωνος, διαστάσεων 11,5×11,5 μέτρων και οι τοίχοι του, που έχουν πάχος μεγαλύτερο των δύο μέτρων, είναι φτιαγμένοι από ποταμίσιες πέτρες.