Villages

Chora (Chourgio)

Places to go

Chora (Chourgio)

Η πρωτεύουσα της Σαμοθράκης, το χωριό με τον Πύργο του και τα σπίτια σαν θεατές σε αμφιθέατρο 

Είναι η πρωτεύουσα της Σαμοθράκης και ονομάζεται Χώρα, αλλά στην τοπική διάλεκτο προσφωνείται ως Χουργιό. Κατοικήθηκε γύρω στο 15ο αιώνα σε υψόμετρο 300 μ. και είναι χτισμένη αμφιθεατρικά σε μια κοιλότητα στους πρόποδες του βουνού Αη-Γιώργης.  Η θέση της επιλέχθηκε σκόπιμα γιατί είναι ορατή από ένα μικρό μόνο κομμάτι από τη θάλασσα και έτσι έκρυβε την ύπαρξή της από τις επιδρομές Σαρακηνών και Σλάβων πειρατών. Σε αυτό βοηθούσε και η αρχιτεκτονική των σπιτιών των λεγόμενων "Αϊτσένιων", τα οποία ήταν χτισμένα από πέτρα, διώροφα, με σκεπή από ένα μείγμα χώματος και φυκιών της θάλασσας. Στη στέγη αυτή υπήρχε πάντα ένα απαραίτητο αντικείμενο σε κυλινδρικό σχήμα από λαξευμένη πέτρα ή μάρμαρο που ονομαζόταν "κύλ΄δαους". Την στιγμή που άρχιζε να βρέχει θα έπρεπε απαραίτητα κάποιος να τον κυλήσει καθ΄όλη την επιφάνεια της αέτσας για να της προσδώσει με αυτόν τον τρόπο την συνοχή στα υλικά της έτσι ώστε να αποκλείσει όσο το δυνατόν περισσότερο την εισρροή νερού στο εσωτερικό του σπιτιού.

Φωτο: "Χώρα στη δεκαετία του ΄50. Φαίνονται σπίτια με αετσένιες στέγες" Αρχείο Δήμου Σαμοθράκης

Χρησιμοποιούνταν ο πάνω όροφος, ως επι το πλείστον μονόχωρος,ως κατοικία των ιδιοκτητών και των οικογενειών τους, ενώ το ισόγειο ως αποθήκη και σταύλος των ζώων τους.

Φωτο: "Όταν η ζωή ήταν λιτή και απέριτη" samothraceye-instagram

Τα σπίτια παρέμεναν εκείνα τα χρόνια άβαφτα στο χρώμα της πέτρας, κάτι που πρόσφερε ακόμη μεγαλύτερη κάλυψη και απόκρυψη. Με το πέρασμα των χρόνων και από την δεκαετία του ΄70 και έπειτα, σε όλες οι κατοικίες αντικατέστησαν την παραδοσιακή "αέτσα" με δύριχτες ή τετράριχτες σκεπές με ρωμαϊκά κεραμίδια που πακτώνονταν με πέτρες για να μένουν στη θέση τους, λόγω των πολύ δυνατών ανέμων που φυσάνε κατά καιρούς στο νησί. Όσες οικίες δεν προχώρησαν σε αυτή την αλλαγή, δυστυχώς κατέρρευσαν. Σήμερα σώζεται μόνο μια "αέτσα" απέναντι από τον παραδοσιακό φούρνο της Χώρας. Το Χουργιό αποτελεί διατηρητέο παραδοσιακό οικισμό με το ΠΔ 9-10-1982 (ΦΕΚ 570Δ/1982)και υπάρχουν ακόμη αρκετά σπίτια που είναι χτισμένα με την τεχνική του τσατμά, όπου ο ένας τοίχος απότελείται εσωτερικά από ξύλινο σκελετό που έχει καλυφθεί από ένα συμπαγές μείγμα χώματος, ασβέστη, άχυρου και κατσικίσιας τρίχας, ενώ εξωτερικά από σανίδες άγριας ντόπιας βελανιδιάς. Πρόκειται για την πλέον αντισεισμική κατασκευή, αφού λόγω της ελαστικοτητάς άτης αντέχει σε κάθε ειδους και ένταση δόνηση.

Φωτο: "Τοίχος με τσατμά. Ξυλόπλεκτη τοιχοποιία" Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. 5a.arch.ntua.gr

Το υπόλοιπο των σπιτιών είναι χτισμένο από λαξευμένες πέτρες στο χέρι. Χαρακτηριστικό γνώρισμα των περισσοτέρων σπιτιών, αλλά και των καλντεριμιών, είναι ότι στην τοιχοποιία τους συνατά κανείς μάρμαρα που μεταφέρέθηκαν κατά καιρούς από τον αρχαιολογικό χώρο της Παλιάπολης, όπως και όλοι οι "κύλ΄δαοι".

Φωτο: "Άποψη της χώρας με τα αετσένια της σπίτια, δεκαετία του ΄30" Αρχείο Δήμου Σαμοθράκης

Αποτελείται από 227 νοικοκυριά με 653 μόνιμους κατοίκους (ΕΛ.ΣΤΑΤ. 2011). Στη βόρεια πλευρά της, δεσπόζει ο πρόσφατα ανακαινισμένος Πύργος των φράγκων Γενοβέζων κατακτητών Gatillouzi, από όπου μπορείς να απολαύσεις μαγευτική πανοραμική θέα του χωριού και της ευρύτερης περιοχής.

Φωτο:" Αεροφωτογραφία του Πύργου της Χώρας" ponarchitects.gr
Φωτο: "Να απολαμβάνεις την θέα από τον Πύργο" mapio.net
Φωτο: "Να πηγαίνεις πίσω στον χρόνο" samothraki.com

Ν.Α. την κρύβει ο ρηξιγενής βράχος του Βρυχού, ακρόπολη με χαλάσματα οικισμού που κατοικήθηκε από Θράκες την εποχή του Σιδήρου. Είναι ένας χώρος εύκολα πρασβάσιμος με πανοραμική θέα μιας περιοχής από την Χώρα και το βουνό του Άη-Γιώργη, των Αλωνίων, όλου του κάμπου, του Ακρωτηρίου και της Καμαριώτισσας, μέχρι τον Πύργο της Παλιάπολης. Εκεί επίσης θα βρείτε ανεβαίνοντας από την περιοχή "Σταυρί" (Σταβίιι) και προσεγγίζοντας τον αριστερό πρώτο βράχο, "Τσ΄Αλεπούς τα Πγάδια", θαυμάσιες φυσικές κοιλότητες μέσα στο βράχο, σμιλεμένες από τα καιρικά φαινόμενα, όπως και αφού συνεχίσετε για την κορυφή του διάσελου δεξιότερα, ερείπια από κτίσματα της εποχής του Σιδήρου.

Φωτο: "Βρυχός, τσ΄Αλεπούς τα Πγάδια" samothraki.com
Φωτο: "Θέα από τον Πύργο" samothraki.com

Οι σπηλιές της Χώρας. Συνεχίζοντας τον δρόμο που περνάει από τον Πύργο, περνάτε το ρυάκι της "Κακής Μεργιάς¨ και στο αμέσως επόμενο ξερό χείμαρο αρχίζεται να ανεβαίνετε προς την συστάδα των πεύκων. Πάνω από αυτά υψώνεται ένας τεράστιος ηφαιστιογενής ασβεστολιθικός βράχος που ονομάζεται "Αετσούδα". Στο δεξιότερό του άκρο έχει ένα πολύ μεγάλο άνοιγμα μέσα από το οποίο ξεκινάει μια πολύ στενή διαμπερή σπηλιά. Αν συνεχίσετε περιφερειακά είτε από δεξιά του βράχου και από το υψηλότερο τμήμα του, είτε από αριστερά και στην ρίζα του βράχου, φθάνοντας στο αριστερότερο βόρειο τμήμα του, συναντάτε μια σπηλιά διαμπερή και με μεγάλη διάμετρο.

Φωτο: "Αετσούδα" samothraki.com

Ακόμη μια σπηλιά βρίσκεται πριν το πρώτο κτίσμα στην είσοδο του χωριού, ανεβαίνοντας το οδικό δίκτυο από την Καμαριώτισσα, στην περιοχή που ονομάζεται "Πλακίτσα". Ακολουθόντας την περίφραξη του κτίσματος φθάνετε στο εξωκκλήσι του Αγίου Κωσταντίνου και προχωρόντας από την δεξιά του πλευρά με κατεύθυνση προς το ρυάκι του "Φκά" που βρίσκεται ακριβώς από κάτω σας, συνατάτε μια διαμπερή σπηλιά με αρκετά μεγάλο άνοιγμα.

Φωτο: "Στο δρόμο για το Χουργιό" tsoukalelis-instagram

Το περιαστικό δάσος της Χώρας. Την δεκαετία του ΄50 η τότε κοινότητα αποφάσισε με την βοήθεια του δασαρχείου, των κατοίκων και των μαθητών της εποχής εκείνης να περιβάλλει το Χουργιό με συστάδες πεύκων, για να μπορέσει έτσι να προσφέρει μια φυσική ασπίδα και προστασία στα σπίτια που μένανε για χρόνια εκτεθειμένα σε τυχόν κατολισθήσεις βράχων από το βουνό του Άη Γιώργη και από τον Βρυχό. Έτσι μέχρι και σήμερα υπάρχει αυτό το πευκοδάσος μέσα στο οποίο υπάρχει πέτρινο κτίριο του δασαρχείου Ν.Δ. του χωριού, η δεξαμενή του νερού και τα ξωκκλήσια της Αγίας Σοφίας και της Κουφής Παναγιάς (τσ΄ Κφής Παναγιάς), όπως και ο ηφαιστιογενής ασβεστολιθικός μονόλιθος του "Κούκου". Μπορείτε να περιηγειθήτε σε αυτό, είτε από το καλντερίμι που βρίσκεται πάνω από το Δημοτικό κατάστημα αφού πρώτα περάσετε από την βρύση της Καμάρας (Καμάας), είτε από την νότια είσοδο του χωριού στην περιοχή "Σταυρί" (Σταυίιι), όπως προσεγγίζετε από το οδικό δίκτυο που έρχεται από τα Αλώνια, στρίβοντας δεξιά άστον πρώτο τσιμεντοστρωμένο δρόμο.

Καθώς αποτελεί την πρωτεύουσα του νησιού, στο χωριό μέχρι και πριν λίγα χρόνια υπήρχαν και λειτουργούσαν υπηρεσίες, όπως το Αστυνομικό Τμήμα σε κτίσμα που βρισκόταν πάνω στον Πύργο και που τώρα έχει κατεδαφιστεί, το ταχυδρομείο στην Πλατεία Νικολάου Φαρδύ, η τράπεζα στην κεντρική Πλατεία του Λευκού Πύργου, φαρμακείο και το Γυμνασιο-Λύκειο Σαμοθράκης στο κτήριο με τις μεγάλες καμάρες, που βρίσκεται πάνω και δίπλα στο καμπαναριό της εκκλησίας της Κοίμησης της Θεοτόκου. Όλα τα παραπάνω έχουν πλεον μεταφερθεί σε νέες θέσεις στο λιμάνι της Καμαριώτισσας.

Το Χουργιό είναι γνωστό για το υπέροχο πηγαίο του νερό και για το κλίμα του. Λίγες ώρες ύπνου εδώ θα σας ξεκουράσουν σαν να κοιμηθήκατε ολόκληρο οκτάωρο! Κατά τους καλοκαιρινούς μήνες θα βιώσετε δροσερές βραδιές, ενώ θα διαπιστώσετε την έλλειψη κουνουπιών. Ο ήλιος το πρωί αργεί να φανεί λόγω του ορεινού όγκου του βουνού του Άη Γιώργη που καλύπτει την ανατολή, με μια διαφορά σχεδόν στις δύο ώρες, συγκριτικά με τις υπόλοιπες περιοχές του νησιού. Η ιδιαιτερότητα του χωριού είναι ότι λόγω της θέσης του και της ρυμοτομίας του, κατά τους χειμωνιατικούς μήνες και με μια συχνότητα ανά 4-6 χρόνια, οι έντονες χιονοπτώσεις που συμβαίνουν στο νησί, στοιβάζουν χιόνι στα στενά δρομάκια του, που φθάνουν μέχρι και τα τέσσερα μέτρα!

foto: Emmanouil Stergiou
Φωτο: "Να προσπαθείς να περάσεις από τον Άγιο Νεκτάριο το 2019" samothrace_pan-instagram

Στo Χουργιό μπορείτε να βρείτε μια σειρά από αξιόλογα μαγαζάκια στο κεντρικό καλντερίμι που οδηγεί στον Πύργο, για να ψωνίσετε σουβενίρ, ασήμι και χρυσό σε όμορφα και περίτεχνα σχέδια, να φάτε το πρωινό σας, να απολαύσετε την κρέπα, την μακαρονάδα και την πίτσα σας, να δοκιμάσετε τις σπεσιαλιτέ του νησιού, να αγοράσετε τα παραδοσιακά γλυκά κουταλιού με πιο γνωστό το ντόπιο πραούστι (διασταύρωση τζάνερου ή κορόμηλου, με δαμάσκηνο), να πάρετε ντόπιο μέλι, να βρείτε όμορφα ιδαίτερα ρούχα με λογότυπο σχετικό του νησιού, να αγοράσετε χειροποίητα πιάτα φτιαγμένα στο εργαστήρι που διατηρούν εδώ και χρόνια ντόπιοι κάτοικοι,να πιείτε το ούζο σας ή το ντόπιο κρασί και τσίπουρο με διάφορους μεζέδες από ντόπιες ελιές και φέτα, να απολαύσετε μοναδική θέα πίνοντας το ποτό ή τον καφέ σας. Υπάρχουν μικρά μαγαζάκια που προσφέρουν απίστευτη θέα και σας προσφέρουν τις υπηρεσίες τους ακούγοντας όμορφη μουσική μεχρι τις πρώτες πρωινές ώρες.

Φωτο: "Να πίνεις το ποτό σου τις δροσερές νύχτες στη Χώρα" one-man.gr
Φωτο: "Να έχεις την Χώρα στα πόδια σου" trip advisor.com
Φωτο: "Να έχεις τον Πύργο στο πλάι σου" tripadvisor.com
Φωτο: "Να τρως έχοντας μπροστά σου την πιο όμορφη θέα" tripadvisor.com

Kαι φυσικά μπορείτε πάντα να προμηθευτείτε φρέσκο χειροποίητο ψωμί ή την ντόπια "γουργή" από τον Παραδοσιακό Φούρνο της Χώρας.

Φωτο: "Να περπατάς στα όμορφα σοκάκια με τα καλτερίμια" shortmedstories.com
Φωτο: "Να βλέπεις πως βγαίνει το ψωμί" ribandsea.com

Επισκεφθείτε το Λαογραφικό Μουσείο το οποίο παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον αφού μπορείτε να δείτε πως ζούσαν οι κάτοικοι σε έαν μονόχωρο δωμάτιο, τα αντικείμενα που χρησιμοποιούσαν στην καθημερινότητά τους, σκέυη και αγροτικά εργαλεία και τις παραδοσιακές φορεσιές του τόπου και ένα στημένο αργαλειό.

Φωτο: "Στο Λαογραφικό Μουσείο Σαμοθράκης" jti-rhodope.gr
Φωτο: "Να γυρίζεις στον χρόνο πίσω" e-evros.gr

Μπορείτε να περιηγηθείτε στα σοκάκια της Χώρας και σας προτείνουμε να το κάνετε για να θαυμάσετε την αρχιτεκτονική των σπιτιών της και την αμφιθεατρική ρημοτομία της που αφήνει τα σπίτια ενωμένα σε σειρές μεταξύ τους. Ίσως να είναι λίγο ανηφορικά, αλλά θα σας κάνει να νιώσετε την καθημερινή προσπάθάεια των ντόπιων κατοίκων για να προσεγγίσουν τις οικίες τους.

Φωτο: "Να θαυμάζεις την λαξευμένη πέτρα παντού" samothraki.com
Φωτο: "Να βλέπεις πως ο παραδοσιακός τσατμάς αντέχει στον χρόνο" samothraki.com
Φωτο: "Να βγαίνεις στο μπαλκόνι και να νοιώθεις μια αίσθηση μοναδική" samothraki.com

Kαταλήξτε τέλος στον Πύργο των Gatellouzi που οχείρωσε την Χώρα κατά τους τελευταίους βυζαντινούς χρόνους.

                            Video: "Χώρα Σαμοθράκη" Kos styl-youtube

More like this:

Villages

Regions

Samothraki is a big place. It stretches around 6 miles across and is over around 11 miles long - 69 square miles in size.

Wonders

Nature has its wonders - this is given. All you have to do is to discover them and enjoy their natural existence.

Destinations

Never miss out the journey - never forget the destination.

Villages

Here is Samothrace of the people, no village is like the precedent.

Discover Samothraki

Places to go

Up to discover? In Samothraki it's all about enjoying the route to the desired destination.

Things to do

There is so much world to see and experience in Samothraki. For real, no limit on that.

Plan your trip

Samothraki is characterised by tall and adventurous mountain landscapes while being coasty all along, with each single element contributing to a picturesque and magnificent landscape.